zorro.JPGazeria2.jpg



Ikaslea:IRINA GONZALEZ
Data: 08-5-22






DEFINIZIOA:

Azeria txakurren familiako ugaztun haragijalea da.

EZAUGARRI FISIKOAK:

Burua luxeska du, eta normalean belarri zorrotzak tente daramatza. Begi laranja bizi ditu. Larru gozoa bi motatako ilez jantzia: batzuk laburrak eta leunak dira, eta animalia hotzetik babesten duen geruza osatzen dute. Hanka sendoak eta gogorrak ditu,k orrika asko egin ahal izateko.Beheko aldea, hau da, bularra, sabela eta lepapea zuri dauzka eta goiko aldea, berriz, marroia gorrixkarantz botatzen, horregatik azeri gorria deitzen dute batzuek.

UGALKETA:

kumeak izatekotan azeria arra inguruan dauden azeria guztiak usatu egin behar ditu.62 eguneko haurnaldian zehar,emeak zulo guztiak aztertzen ditu,lasaia den toki batean azeria 6-12 azerikume erditzen ditu,lau aste pasa ondoren azeriak begiak zabaltzen ditu eta zulo atarira hurbildu ere egingo dira.Lau bat hilabete dituztela,uzten dituzte azeri gazteek gurasoei eta hauek ere une horretan bereizi egiten dira.

ELIKADURA:

Azeriek orojaleak dira eta asko aldatzen dute urte sasoiren arabera.Janaria biltzeko 5 zentzumenak ondo aprobetxarzen dituzte,beste gordelekuetara joaten dira janaria lapurtzera.Usaimen fina daukatenez fruituak eta bestelako elikagaiak topatzeko balio die.Azeria edozer elikagai jaten du,intsektuetatik hasi eta sarrioen kumeetarainoko harrapinak menperatzeko gai da.Ginera gauetik ateratzen dira ateratzen dira ehizatzeko ,ere,untxiak,txoriak...animali janez elikatu ahal da.

HABITAT:

Azeria Europa ososan bizi da,Islandian eta Isla Artikoan izan ezik.Euskal Herrian lurralde guztietan topa daiteke:itsas mailatik hasi eta Pirinioetaraino bukatu.Ere bilboko zabortegian aurki daiteke.Espezie mota hau edozein tokietara moldatu daiteke,horregatikez da harritzekoa azeria Euskal Herriko haragijalerik ugariena izatea.

OHITURAK:

Ohitura gautarrako izan arren, egunez ere maiz ikus daiteke bere menpekotzat dituen bazterrak arakatzen ari dela. Izan ere azeria animalia lurraldekoia da, baina ez da zorrotzegia kontu hauetan, eta ugal sasoian izan ezik bere mugak oso aldakorrak izan daitezke. Bestalde, arrek ondotxo onartzen dituzte emeak beraien lurraldeetan.Talde-antolamendu hierarkikoadute eta bizidiren lurraldea seinalatzen eta babesten dute.Dena den, lurralde gabeko azeriak ere badaude.

EHIZA:

Azeriak ez du ia basoko etsai naturalik. Otsoak ia desagertu egin da eta ez dute asko beldurrik. Azeriaren etsai bakarra gizakia izan da,izan ere,azeria animalia preziatua baita, bai larruagatik ta baita baserritarren artean ere. Hala ere, gaur egun gizakiaren bitartez azeri asko ehizatzen dira Terrier arrazako txakurren laguntzaz.Hori dela eta, azeriak ere gizakiei tranpak egiten dizkie: ostopoz beteriko guneren batera erakartzen ditu eta leher eginada daudenean putzuren batera urperatuz edo gordelekuan eskutatuz.